Overzicht van de opleiding
Basisdeel
Waaruit bestaat het basisdeel?
Het basisdeel vormt de kern van de opleiding Pedagogisch Werk. In dit deel leren studenten de algemene kennis, vaardigheden en beroepshouding die nodig zijn om te kunnen werken met kinderen in verschillende pedagogische werkvelden, zoals de kinderopvang, buitenschoolse opvang en het onderwijs.
Het basisdeel is gebaseerd op de werkprocessen uit het kwalificatiedossier Pedagogisch Werk. Binnen het basisdeel werken studenten aan het ontwikkelen van pedagogische vaardigheden, het begeleiden van activiteiten en het ondersteunen van de ontwikkeling van kinderen.
Het onderwijs in het basisdeel wordt aangeboden in verschillende vormen, zoals:
- theorielessen
- praktijkvakken
- projecten
- praktijkopdrachten
- BPV (beroepspraktijkvorming)
- reflectie- en coachgesprekken
Door deze combinatie leren studenten hoe zij hun kennis kunnen toepassen in praktijksituaties.
Welke kennis en vaardigheden leren studenten?
Binnen het basisdeel ontwikkelen studenten kennis en vaardigheden die nodig zijn voor het beroep van pedagogisch medewerker.
Studenten leren onder andere:
Ontwikkeling van kinderen
Studenten leren hoe kinderen zich ontwikkelen op verschillende gebieden, zoals:
- sociaal-emotionele ontwikkeling
- cognitieve ontwikkeling
- motorische ontwikkeling
- taalontwikkeling
Studenten leren hoe zij activiteiten kunnen inzetten om deze ontwikkeling te stimuleren.
Pedagogisch handelen
Studenten leren hoe zij een veilige en stimulerende omgeving voor kinderen kunnen creëren. Zij leren onder andere:
- omgaan met gedrag van kinderen
- grenzen stellen
- begeleiden van groepsprocessen
- aansluiten bij de behoeften van kinderen
Activiteiten begeleiden
Studenten leren hoe zij activiteiten kunnen voorbereiden, uitvoeren en evalueren. Hierbij leren zij activiteiten aanbieden op verschillende gebieden zoals:
- muziek
- drama
- sport en spel
- creatieve activiteiten
Studenten leren hoe zij activiteiten kunnen aanpassen aan de leeftijd en ontwikkeling van kinderen.
Observeren en signaleren
Studenten leren kinderen observeren en signaleren hoe het met een kind gaat. Zij leren:
- observeren van gedrag en ontwikkeling
- signaleren van bijzonderheden
- rapporteren en bespreken met collega's
Samenwerken en communiceren
Studenten leren samenwerken met collega’s, ouders en andere betrokkenen. Hierbij leren zij:
- professioneel communiceren
- samenwerken binnen een team
- informatie delen met ouders en collega's
Professionele houding
Binnen het basisdeel ontwikkelen studenten ook hun professionele houding. Zij leren:
- reflecteren op hun eigen handelen
- verantwoordelijkheid nemen voor hun werk
- werken volgens afspraken en protocollen
- omgaan met feedback
Generieke vakken
Binnen de opleiding volgen studenten naast de beroepsgerichte vakken ook generieke vakken. Deze vakken zijn landelijk verplicht voor mbo-opleidingen en dragen bij aan de ontwikkeling van algemene kennis en vaardigheden die studenten nodig hebben in hun beroep en in de maatschappij.
De generieke vakken bestaan uit:
- Nederlands (taal)
- Rekenen
- Eventueel Engels
- Loopbaan en Burgerschap (L&B)
Waar mogelijk worden deze vakken gekoppeld aan de beroepspraktijk en aan opdrachten binnen de opleiding.
1. Nederlands (taal)
Hoe wordt het vak aangeboden?
Het vak Nederlands wordt aangeboden in lessen waarin studenten werken aan verschillende taalvaardigheden, zoals:
- lezen
- schrijven
- spreken
- gesprekken voeren
- luisteren
Studenten oefenen deze vaardigheden met behulp van opdrachten, presentaties, verslagen en gesprekken.
Daarnaast worden taalvaardigheden geoefend binnen andere vakken en projecten.
Hoe past Nederlands binnen de opleiding?
Binnen de opleiding Pedagogisch Werk is taalvaardigheid belangrijk voor het contact met kinderen, ouders en collega’s.
Studenten gebruiken taalvaardigheden bijvoorbeeld bij:
- het voeren van gesprekken met ouders
- het overleggen met collega’s
- het schrijven van observaties en rapportages
- het presenteren van activiteiten
- het uitleggen van activiteiten aan kinderen
Door deze koppeling leren studenten taal gebruiken in beroepssituaties.
2. Rekenen
Hoe wordt het vak aangeboden?
Tijdens de rekenlessen werken studenten aan verschillende rekenvaardigheden zoals:
- getallen en bewerkingen
- verhoudingen
- meten en meetkunde
- verbanden
Studenten oefenen deze vaardigheden met opdrachten en digitale leermiddelen.
Hoe past rekenen binnen de opleiding?
Rekenvaardigheden worden ook toegepast in praktijksituaties, bijvoorbeeld bij:
- het plannen van activiteiten
- het werken met tijd en dagindelingen
- het verdelen van materialen
- het organiseren van activiteiten of projecten
Hierdoor leren studenten rekenen toepassen in situaties die voorkomen in het werkveld.
3. Vreemde talen (Engels)
Hoe wordt het vak aangeboden?
Binnen de opleiding wordt Engels aangeboden als generiek vak. Studenten oefenen met:
- eenvoudige gesprekken voeren
- begrijpen van gesproken en geschreven Engels
- woordenschat die relevant is voor het beroep
Hoe past Engels binnen de opleiding?
Engels kan in het werkveld van pedagogisch werk belangrijk zijn wanneer:
- ouders of kinderen een andere taal spreken
- internationale situaties voorkomen in de kinderopvang of het onderwijs
Studenten leren daarom basisvaardigheden in het Engels die zij eventueel in de beroepspraktijk kunnen gebruiken.
4. Loopbaan en Burgerschap (L&B)
Hoe wordt het vak aangeboden?
Loopbaan en Burgerschap wordt aangeboden in coachlessen, projecten en opdrachten. Studenten werken aan hun persoonlijke ontwikkeling en hun rol in de maatschappij.
Binnen Loopbaan en Burgerschap komen verschillende thema’s aan bod, zoals:
- loopbaanontwikkeling
- samenwerken
- maatschappelijke betrokkenheid
- vitaliteit en gezondheid
- financiële redzaamheid
Studenten reflecteren regelmatig op hun ontwikkeling en maken plannen voor hun toekomst.
Hoe past Loopbaan en Burgerschap binnen de opleiding?
Loopbaan en Burgerschap sluit aan bij de ontwikkeling van studenten als toekomstige professional.
Studenten leren bijvoorbeeld:
- reflecteren op hun kwaliteiten
- leerdoelen formuleren
- samenwerken met anderen
- omgaan met verantwoordelijkheid
Deze onderwerpen komen ook terug in coachgesprekken, BPV en reflectieopdrachten.
Profieldeel
Het profieldeel van de opleiding bestaat uit onderdelen waarin studenten zich verdiepen in het specifieke werkveld waarvoor zij worden opgeleid. In dit deel ontwikkelen studenten de kennis, vaardigheden en beroepshouding die nodig zijn voor het uitvoeren van werkzaamheden binnen het gekozen profiel.
Het profieldeel bouwt voort op het basisdeel van de opleiding en richt zich op het toepassen van pedagogische kennis en vaardigheden in de beroepspraktijk.
1. Welke profieldelen er zijn
Binnen de opleiding kunnen studenten zich voorbereiden op een specifiek profiel binnen het pedagogisch werkveld. Afhankelijk van de opleiding zijn dit bijvoorbeeld:
Pedagogisch Medewerker Kinderopvang
Studenten worden voorbereid op het werken in de kinderopvang met kinderen van 0 tot 12 jaar, zoals:
- kinderdagverblijven
- buitenschoolse opvang
- peuteropvang
Onderwijsassistent
Studenten worden voorbereid op het ondersteunen van de leerkracht in het primair onderwijs, speciaal en voortgezet onderwijs met leerlingen in de leeftijd van 4 tot 21 jaar.
Gespecialiseerd Pedagogisch Medewerker
Studenten worden voorbereid op een meer coördinerende rol binnen de kinderopvang of op het werken met specifieke doelgroepen, bijvoorbeeld binnen de jeugdzorg en het speciaal onderwijs, in de leeftijd van 0 tot 21 jaar.
Binnen deze profieldelen leren studenten hoe zij hun pedagogische kennis toepassen binnen het specifieke werkveld.
2. Wat studenten hierin leren
Binnen het profieldeel verdiepen studenten hun kennis en vaardigheden. Zij leren onder andere:
Ontwikkelingsstimulering
Studenten leren hoe zij activiteiten kunnen inzetten om de ontwikkeling van kinderen te stimuleren.
Activiteiten organiseren en begeleiden
Studenten leren:
- activiteiten plannen
- activiteiten uitvoeren
- activiteiten evalueren
- aansluiten bij leeftijd en ontwikkelingsniveau van kinderen
Begeleiden van groepen
Studenten leren hoe zij een groep kinderen begeleiden en zorgen voor een veilige en positieve groepsomgeving.
Observeren en signaleren
Studenten leren:
- ontwikkeling van kinderen observeren
- bijzonderheden signaleren
- hierover communiceren met collega's en ouders
Samenwerken
Studenten leren samenwerken met:
- collega’s
- ouders/verzorgers
- andere professionals
Professioneel handelen
Studenten leren werken volgens:
- pedagogische richtlijnen
- protocollen
- afspraken binnen organisaties
Deze vaardigheden worden zowel op school als tijdens de BPV geoefend.
3. Branche-eisen en procedures
Binnen het profieldeel leren studenten werken volgens richtlijnen en procedures die gelden binnen het pedagogisch werkveld.
Voorbeelden hiervan zijn:
- pedagogisch beleid van organisaties
- veiligheids- en hygiënevoorschriften
- protocollen rondom signaleren en melden van bijzonderheden
- samenwerken met ouders en collega's
Daarnaast leren studenten werken volgens de richtlijnen uit het kwalificatiedossier Pedagogisch Werk.
4. Bewijzen
Binnen de opleiding kunnen studenten in sommige gevallen aanvullende certificaten behalen die relevant zijn voor het werkveld.
Voorbeelden hiervan kunnen zijn:
- EHBO voor kinderen / kinder-EHBO
- VVE-certificering (bij een passend keuzedeel)
- Babyspecialisatie (bij specifieke keuzedelen)
Of studenten een bewijs kunnen behalen hangt af van de invulling van het onderwijsprogramma en de keuzedelen die zij volgen.
Deze certificaten kunnen bijdragen aan een betere voorbereiding op de beroepspraktijk.
Keuzedelen
Keuzedelen maken onderdeel uit van het kwalificatiedossier en bieden studenten de mogelijkheid om zich te verdiepen of te verbreden binnen hun opleiding. Met keuzedelen kunnen studenten hun opleiding beter laten aansluiten bij hun interesses, talenten en mogelijke vervolgopleiding of werkveld.
1. Keuzedeelverplichting
Binnen de opleiding volgen studenten één of meerdere keuzedelen. De omvang van de keuzedelen wordt uitgedrukt in studiebelastingsuren (SBU).
Samen moeten de gekozen keuzedelen voldoen aan de landelijke keuzedeelverplichting zoals vastgesteld voor de opleiding.
De resultaten van keuzedelen worden vermeld op het diploma.
2. Keuzedelen waaruit studenten kunnen kiezen
Binnen de opleiding Pedagogisch Werk kunnen studenten kiezen uit verschillende keuzedelen die aansluiten bij het werkveld of bij een mogelijke vervolgopleiding.
Voorbeelden van keuzedelen zijn:
- VVE (Voor- en vroegschoolse educatie)
Gericht op het stimuleren van de ontwikkeling van jonge kinderen.
- Specialist babyontwikkeling
Gericht op de begeleiding en ontwikkeling van baby’s.
- Jeugd- en opvoedhulp
Gericht op het ondersteunen van kinderen en jongeren met extra begeleidingsbehoeften.
- Persoonlijk profileren
Gericht op het versterken van persoonlijke kwaliteiten en professionele ontwikkeling.
- Voorbereiding op het HBO / PABO
Gericht op studenten die willen doorstromen naar een vervolgopleiding.
Het aanbod van keuzedelen kan per schooljaar verschillen.
3. Hoe het keuzeproces verloopt
Tijdens de opleiding worden studenten geïnformeerd over de verschillende keuzedelen die zij kunnen volgen.
Studenten krijgen uitleg over:
- de inhoud van het keuzedeel
- de omvang en studiebelasting
- de mogelijke aansluiting op het werkveld of vervolgopleiding
Na deze uitleg maken studenten een keuze voor een keuzedeel. De keuze wordt besproken met de coach en definitief vastgelegd volgens de procedure van de opleiding.
Bij het indelen van studenten in keuzedelen wordt rekening gehouden met de beschikbare plaatsen per keuzedeel.
4. Begeleiding bij keuzedelen
Studenten worden bij het kiezen van een keuzedeel begeleid door hun coach.
De coach ondersteunt studenten bij:
- het maken van een passende keuze
- het kijken naar interesses en talenten
- het bespreken van mogelijke vervolgstudies of werkvelden
Tijdens het volgen van het keuzedeel kunnen studenten ook begeleiding krijgen van de docent die het keuzedeel verzorgt.
5. Wanneer keuzedelen worden aangeboden
Keuzedelen worden binnen de opleiding in een bepaalde periode van het onderwijsprogramma aangeboden. Dit kan bijvoorbeeld plaatsvinden in het tweede of derde leerjaar van de opleiding.
De exacte planning van de keuzedelen wordt opgenomen in het onderwijsprogramma en het rooster van de opleiding.
Studenten worden vooraf geïnformeerd wanneer een keuzedeel start en hoe lang het keuzedeel duurt.